มะนะ
มะนะ
Ma-Na
ตะวันออกเฉียงเหนือ 
รูปลักษณ์
หัวข้อที่มีชื่อว่า “รูปลักษณ์”รูปร่าง:ผีมะนะคือผีปอบในความเชื่อของชาวกูย มักเป็นหญิงสาว
อำนาจที่ข้าเคยคุม... บัดนี้มันคือเจ้านายของข้า
พฤติกรรม
หัวข้อที่มีชื่อว่า “พฤติกรรม”เกี่ยวข้องกับไสยศาสตร์ มนต์ดำ การผิดครู และการกลายเป็นปอบ
ความหมายทางวัฒนธรรม
หัวข้อที่มีชื่อว่า “ความหมายทางวัฒนธรรม”บทบาททางสังคม:การควบคุมผู้ทรงอำนาจ (ไสยศาสตร์) ให้ดำรงอยู่ในจริยธรรมและระเบียบวินัย
สะท้อน:
- ความกลัวต่ออำนาจที่ปราศจากการควบคุม (Unregulated Power)
- อัตลักษณ์ไสยศาสตร์เข้มข้นของกลุ่มชาติพันธุ์กูย
- แนวคิดเรื่องผลกรรมที่มาจากการกระทำผิดต่อครูบาอาจารย์
ตำนานและข้อมูลพื้นบ้าน
หัวข้อที่มีชื่อว่า “ตำนานและข้อมูลพื้นบ้าน”ประวัติ / ตำนาน
เชื่อว่าเกิดจากคนที่เรียนวิชาคุณไสยหรือมนต์ดำแล้วทำผิดข้อห้าม จึงกลายเป็นปอบในบริบทชาติพันธุ์เฉพาะ
เงื่อนไขการเจอ
เข้าไปในบริบทความเชื่อท้องถิ่นที่เล่าถึงมะนะ โดยเฉพาะพื้นที่เปลี่ยวหรือป่า
วิธีป้องกัน / เลี่ยง
ไม่ละเมิดข้อกำหนดของวิชา และให้ผู้รู้ทางพิธีกรรมช่วยจัดการเมื่อเกิดเหตุ
ภูมิภาคที่พบ
เด่นในอีสาน โดยเฉพาะแถวร่างคนและชุมชนในความเชื่อชาวกูย
ปอบ, ผีร้าย, ผีผิดครู
